(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 234

॥ శ్రీః ॥
3.234. అధ్యాయః 234
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
సత్యభామయా పతివశీకరణోపాయం పృష్టయా ద్రౌపద్యాతదుత్తారదానవ్యాజేన పతివ్రతాధర్మకథనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-234-0x(2582)(25155)
ఉపాసీనేషు విప్రేషు పాండవేషు చ భారత।
ద్రౌపదీ సత్యభామా చ వివిశాతే తదా సమం ॥ 3-234-1(25156)
`ప్రవిశ్య చాశ్రమం పుణ్యముభే తే పరమస్త్రియౌ'।
జాహస్యమానే సుప్రీతే సుఖం తత్ర నిషీదతుః ॥ 3-234-2(25157)
చిరస్ దృష్ట్వా రాజేంద్ర తేఽన్యోన్యస్య ప్రియంవదే।
కథయామాసతుశ్చిత్రాః కథాః కురుయదూచితాః ॥ 3-234-3(25158)
అథాబ్రవీత్సత్యభామా కృష్ణస్ మహిషీ ప్రియా।
సాత్రాజితీ యాజ్ఞసేనీం రహసీదం సుమధ్యమా ॥ 3-234-4(25159)
కేన ద్రౌపది వృత్తేన పాండవానధితిష్ఠసి।
లోకపాలోపమాన్వీరాన్నూనం పరమసంమతాన్ ॥ 3-234-5(25160)
కథం చ వశగస్తుభ్యం న కుప్యంతి చ తే శుభే।
తవ వశ్యా హి సతత పాండవాః ప్రియదర్శనే ॥ 3-234-6(25161)
`న చాన్యోన్యమసూయంతే కథం వా తే సుమధ్యమే'।
ముఖప్రేక్షాశ్చ తే సర్వే తత్త్వమేతద్బ్రవీహి మే ॥ 3-234-7(25162)
వ్రతచర్యా తపో వాఽపి స్నానమంత్రౌషధాని వా।
విద్యావీర్యం మూలవీర్యంజపహోమాగదాస్తథా ॥ 3-234-8(25163)
మమాద్యాచక్ష్వపాంచాలి యశస్యం భగవేతనం।
యేన కృష్ణే భవేన్నిత్యం మమ కృష్ణో వశానుగః ॥ 3-234-9(25164)
ఏవముక్త్వాసత్యభామా విరరామ యశస్వినీ।
పతివ్రతా మహాభాగా ద్రౌపదీ ప్రత్యువాచ తాం ॥ 3-234-10(25165)
అసత్స్త్రీణాం సమాచరం సత్యే మామనుపృచ్ఛసి।
అసదాచరితే మార్గే కథం స్యాదనుకీర్తనం ॥ 3-234-11(25166)
అనుప్రశ్నః సంశయో వా నైష త్వయ్యుపపద్యతే।
కథం హ్యుపేతా బుద్ధ్యా త్వంకృష్ణస్ మహిషీ ప్రియా ॥ 3-234-12(25167)
యదైవ భర్తా జానీయానమంత్రమూలపరాం స్త్రియం।
ఉద్విజేత తదైవాస్యాః సర్పాద్వేశ్మగతాదివ ॥ 3-234-13(25168)
ఉద్విగ్నస్య కుతః శాంతిరశాంతస్య కుతః సుఖం।
న జాతు వశగో భర్తా స్త్రియాః స్యాన్మంత్రకారణాత్ ॥ 3-234-14(25169)
కిమత్రప్రహితాశ్చాపి గదాః పరమదారుణాః।
మూలప్రవాదైర్హి విషం ప్రయచ్ఛంతి జిఘాంసవః బబ 3-234-15(25170)
జిహ్వయా యాని పురుషస్త్వచా వాప్యుపసేవతే।
తత్ర చూర్ణాని దత్తాని హన్యుః క్షిప్రమసంశయం ॥ 3-234-16(25171)
జలోదరసమాయుక్తాః శ్విత్రిణః పలితాస్తథా।
అపుమాంసః కృతాః స్త్రీభిర్జడాంధవధిరాస్తథా ॥ 3-234-17(25172)
పాపానుగాస్తు పాపాస్తాః పతీనుపసృజంత్యుత।
న జాతు విప్రియం భర్తుః స్త్రియా కార్యం కథంచన ॥ 3-234-18(25173)
వర్తాంయహం తు యాం వృత్తిం పాండవేషు మహాత్మసు।
తాం సర్వాం శృణు మే సత్యాం సత్యభామే యశస్విని ॥ 3-234-19(25174)
అహంకారం విహాయాహం కామక్రోధౌ చ సర్వదా।
సదారాన్పాండవాన్నిత్యం ప్రయతోపచరాంయహం ॥ 3-234-20(25175)
ప్రణయం ప్రతిసంహృత్య నిధాయాత్మానమాత్మని।
శుశ్రూషుర్నిరభీమానా పతీనాం చిత్తరక్షిణీ ॥ 3-234-21(25176)
దుర్వ్యాహృతాచ్ఛంకమానా దుస్థితాద్దురవేక్షితాత్।
దురాసితాద్దుర్వ్రజితాదింగితాధ్యాసితాదపి ॥ 3-234-22(25177)
సూర్యవైశ్వానరసమాన్సోమకల్పాన్మహారథాన్।
సేవే చక్షుర్హణః పార్థానుగ్రవీర్యప్రతాపినః ॥ 3-234-23(25178)
దేవో మనుష్యో గంధర్వో యువా చాపి స్వలంకృతః।
ద్రవ్యవానభిరూపో వా న మేఽన్యః పురుషో మతః ॥ 3-234-24(25179)
న భుక్తవతి న స్నాతే నాసంవిష్టే చ భర్తరి।
న సంవిశామి నాశ్నామి న స్నాయే కర్మ కుర్వతీ ॥ 3-234-25(25180)
క్షేత్రాద్వనాద్వా గ్రామాద్వా భర్తారం గుహమాగతం।
అభ్యుత్థాయాభినందామి ఆసనేనోదకేన చ ॥ 3-234-26(25181)
ప్రసన్నభాండా మృష్టాన్నా కాలే భోజనదాయినీ।
సంయతా గుప్తధాన్యా చ సుసంమృష్టనివేశనా ॥ 3-234-27(25182)
అతిరస్కృతసంభాషా దుఃస్త్రియో నానుసేవతీ।
అనుకూలవతీ నిత్యం భవాంయనలసా సదా ॥ 3-234-28(25183)
అనర్మ చాపి హసితం ద్వారి స్థానమభీక్ష్ణశః।
అవస్కరే చిరస్థానం నిష్కుటేషు చ వర్జయే ॥ 3-234-29(25184)
`అత్యాలాపమసంతోషం పరవ్యాపారసంకథాః'।
అతిహాసాతిరోషౌ చ క్రోధస్థానం చ వర్జయే ॥ 3-234-30(25185)
నిరతాఽహం సదా సత్యే పాపానాం చ వివర్జనే।
సర్వథా భర్తురహితం న మమేష్టం కథంచన ॥ 3-234-31(25186)
యదా ప్రవసతే భర్తా కుటుంబార్థేన కేనచిత్।
సుమనోవర్ణకాపేతా భవామి వ్రతచారిణీ ॥ 3-234-32(25187)
యచ్చ భర్తా న పిబతి యచ్చ భర్తా న సేవతే।
యచ్చ నాశ్నాతి మే భర్తా సర్వం తద్వర్జయాంయహం ॥ 3-234-33(25188)
యథోపదేశం నియతా వర్తమానా వరాంగనే।
స్వలంకృతా సుప్రయతా భర్తుః ప్రియహితే రతా ॥ 3-234-34(25189)
యే చ ధర్మాః కుటుంబేషు శ్వశ్ర్వామే కథితాః పురా।
`అనుతిష్ఠామి తాన్సత్యే నిత్యకాలమతంద్రితా' ॥ 3-234-35(25190)
భిక్షాబలిశ్రాద్ధవిధిస్థాలీపాకాశ్చ పర్వసు।
మాన్యానాం మానసత్కారా యే చాన్యే విదితా మమ ॥ 3-234-36(25191)
తాన్సర్వాననువర్తామి దివారాత్రమతంద్రితా।
వినయాననియమాంశ్చైవ సదా సర్వాత్మనా శ్రితా ॥ 3-234-37(25192)
మృదూన్సతః సత్యశీలాన్సత్యధర్మానుపాలినః।
స దేవః సా గతిర్నార్యాస్తస్య కా విప్రియం చరేత్ ॥ 3-234-38(25193)
పత్యాశ్రయో హి మే ధర్మో మతః స్త్రీణాం సనాతనః।
స దేవః సా గతిర్నార్యాస్తస్య కావిప్రియం చరేత్ ॥ 3-234-39(25194)
అహం పతీన్నాతిశయే నాత్యశ్నే నాతిభూషయే।
నాపి శ్వశ్రూం పరివదే సర్వదా పరియంత్రితా ॥ 3-234-40(25195)
అవధానేన సుభగే నిత్యోత్థితతయైవ చ।
భర్తారో వశగా మహ్యం గురుశుశ్రూషయైవ చ ॥ 3-234-41(25196)
నిత్యమార్యామహం కుంతీం వీరసూం సత్యవాదినీం।
స్వయం పరిచరాంయతాం పానాచ్ఛాదనభోజనైః ॥ 3-234-42(25197)
నైతామతిశయే జాతు వస్త్రభూషణభోజనైః।
న వదే చాప్యతివాచా తాం పృథాం పృథివీసమాం ॥ 3-234-43(25198)
అష్టావగ్రే బ్రాహ్మణానాం సహస్రాణి స్మ నిత్యదా।
భుంజతే రుక్మపాత్రీషు యుధిష్ఠిరనివేశనే ॥ 3-234-44(25199)
అష్టాశీతిసహస్రాణి స్నాతకా గృహమేధినః।
త్రింశద్దాసీక ఏకైకో యాన్విభర్తి యుధిష్ఠిరః ॥ 3-234-45(25200)
దశాన్యాని సహస్రాణి యేషామన్నం సుసంస్కృతం।
హ్రియతే రుక్మపాత్రీభిర్యతీనామూర్ధ్వరేతసాం ॥ 3-234-46(25201)
తాన్సర్వానగ్రహారేణ బ్రాహ్మణాన్వేదవాదినః।
యథార్హం పూజయామి స్మ పానాచ్ఛాదనభోజనైః ॥ 3-234-47(25202)
శతం దాసీసహస్రాణి కౌంతేయస్య మహాత్మనః।
కంబుకేయూరధారిణ్యో నిష్కకంఠ్యః స్వలంకృతాః ॥ 3-234-48(25203)
మహార్హమాల్యాభరణాః సువర్ణాశ్చందనోక్షితాః।
మణీన్హేమ చ విభ్రత్యో నృత్తగీతవిశారదాః ॥ 3-234-49(25204)
తాసాం నామ చ రూపంచ భోజనాచ్ఛాదనాని చ।
సర్వాసామేవ వేదాహం కర్మ చైవ కృతాకృతం ॥ 3-234-50(25205)
శతం దాసీసహస్రాణి కుంతీపుత్రస్య ధీమతః।
పాత్రీపస్తా దివారాత్రమతిథీన్భోజయంత్యుత ॥ 3-234-51(25206)
శతమశ్వసహస్రాణి దశనాగాయుతాని చ।
యుధిష్ఠిరస్యానుయాత్రమింద్రప్రస్థనివాసినః ॥ 3-234-52(25207)
ఏతదాసీత్తదా రాజ్ఞో యన్మహీం పర్యపాలయత్।
యేషాం సంఖ్యావిధిం చైవ ప్రదిశామి శృణోమి చ ॥ 3-234-53(25208)
అంతఃపూరాణాం సర్వేషాం భృత్యానాం చైవ సర్వశః।
ఆగోపాలావిపాలేభ్యః సర్వం వేద కృతాకృతం ॥ 3-234-54(25209)
సర్వం రాజ్ఞః సముదయమాయం చ వ్యయమేవ చ।
ఏకాఽహంవేద్మి కల్యాణి పాండవానాం యశస్విని ॥ 3-234-55(25210)
మయి సర్వం సమాసజ్యకుటుంబం భరతర్షభాః।
ఉపాసనరతాః సర్వే ఘటయంతి వరాననే ॥ 3-234-56(25211)
తమహం భారమాసక్తమనాధృష్యం దురాత్మభిః।
సుఖం సర్వంపరిత్యజ్యరాత్ర్యహాని ఘటామి వై ॥ 3-234-57(25212)
అధృష్యం వరుణస్యేవ నిధిపూర్ణమివోదధిం।
ఏకాహం వేద్మి కోశం వై పతీనాం ధర్మచారిణాం ॥ 3-234-58(25213)
అనిశాయాం నిశాయాం చ విహాయ క్షుత్పిపాసయోః।
ఆరాధయంత్యాః కౌరవ్యాంస్తుల్యా రాత్రిరహశ్చ మే ॥ 3-234-59(25214)
ప్రథమం ప్రతిబుధ్యామి చరమం సంవిశామి చ।
నిత్యకాలమహం సత్యే ఏతత్సంవననం మమ ॥ 3-234-60(25215)
ఏతజ్జానాంయహం కర్తుం భర్తృసంవననం మహత్।
అసత్స్త్రీణాం సమాచారం నాహం కుర్యాం న కామయే ॥ 3-234-61(25216)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-234-62x(2583)
తచ్ఛ్రుత్వా ధర్మసహితం వ్యాహృతం కృష్ణయా తదా।
ఉవాచ సత్యా సత్కృత్య పాంచాలీం ధర్మచారిణీం ॥ 3-234-62(25217)
అభిపన్నాఽస్మి పాంచాలి యాజ్ఞసేని క్షమస్వ మే।
కామకారః సఖీనం హి సోపహాసం ప్రభాషితం ॥ 3-234-63(25218)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి ద్రౌపదీసత్యభామాసంవాదపర్వణి చతుస్త్రింశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 234 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-234-1 సమమేకత్ర। వివిశాతే తదాశ్రమమితి ధ.పాఠః ॥
3-234-2 జాహస్యమానే పరస్పరమతిశయేన హసంత్యౌ ॥
3-234-8 మూలవీర్యం మూలం అప్రచ్యుతం తారుణ్యాది తద్వీర్యం।
అగదోఽంజనాదిరౌషధం ॥ 3-234-9 భగదైవతమితి ఝ. పాఠః।
భగదైవత సౌభాగ్యవర్ధకం సౌరవ్రతాదికం। వశానుగ ఇచ్ఛానుసారీ ॥
3-234-11 హే సత్యే అనుకీర్తనముత్తరం ॥
3-234-17 జలోదరః ఉదరరోగః। శ్విత్రిణః కుష్ఠవంతః ॥
3-234-18 ఉపసృజంతి దోషైర్యోజయంతి ॥
3-234-21 ప్రణయం ఈర్ష్యాం। ఆత్మానం చిత్తం।
ఆత్మని స్వస్మిన్। నిరభిమానా దర్పహీనా ॥
3-234-22 ఇంగితం అభిప్రాయః అధ్యాసితః క్షిప్తో యస్మిన్ కటాక్షో తస్మాత్ ఇంగితాధ్యాసితాత్ ॥
3-234-23 చక్షుర్హణః దృష్ట్వైవ రిపూన్ ఘ్నంతి తాదృశాన్।
సేవే శత్రుహణాన్పార్థానితి క. ట. ధ. పాఠః ॥
3-234-24 అభిరూపః సుందరః ॥
3-234-28 అతిరస్కృతసంభాషా తిరస్కారశూన్యవచనా ॥
3-234-29 అనర్మ పరిహాసహీనం। హసితం హాసః। స్థానం స్థితిం।
అవస్కరే తిరస్కరోమి। కిరతేరిదం రూపం। నిష్కుటేషు గృహారామేషు ॥
3-234-32 సుమనోవర్ణకాపేతా పుష్పైరనులేపనైశ్చ వర్జితా ॥
3-234-36 మానః పూజా। సత్కార ఆదరః ॥
3-234-40 నాతిశయే నాతిక్రమామి। న పరివదే న నిందామి ॥
3-234-41 అవధానేన అప్రమాదేన। మహ్యం మమ ॥
3-234-47 అగ్రహారేణ వైశ్వదేవాంతే ప్రథమదేయేనాన్నేవ ॥
3-234-52 అనుయాత్రం స్వైరయాత్రాయామపి పరివారభూతం ॥
3-234-54 వేదవేద్మి ॥
3-234-60 సంవననం వశీకరణం ॥
3-234-63 అభిపన్నా ప్రార్థయానా ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.